มนุษย์คนแรกของโลกที่บันทึกเรื่องอดีตนำไปสู่การตั้งปัญหาทางปรัชญาและวิจัย
ก่อให้เกิดความรู้เกี่ยวกับพฤติกรรมของมนุษย์

เฮโรโดตุส(Herodotus หรือ Herodotos) นักประวัติศาสตร์ชาวกรีก มีชีวิตอยู่ราว 500 ปี ก่อนคริสตศักราช
มีชื่อเสียงจากการริเริ่มประวัติศาสตร์นิพนธ์ตะวันตก อันนำไปสู่การตั้งปัญหาเรื่องปรัชญาและการวิจัย ก่อให้เกิดความรู้เกี่ยวกับพฤติกรรมของมนุษย์

เขาเกิดในเมืองฮาลิคาร์นาสซัส (Halicarnassus) ภาคตะวันตกเฉียงใต้ของเอเชียไมเนอร์ (Asia Minor) ซึ่งขณะนั้นอยู่ภายใต้การปกครองของเปอร์เซีย เขาเป็นนักเดินทางท่องเที่ยวคนนึงที่มักบันทึกข้อมูลต่างๆ ที่ได้พบเห็นขณะเดินทางไว้จำนวนมากและนำมาใช้เขียนข้อมูลพรรณนาเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ที่ยิ่งใหญ่ชื่อ “ประวัติศาสตร์ของเฮโรโดตุส”(The Histories of Herodotus)ซึ่งได้รับการยกย่องจากวงวิชาการว่าเป็นวรรณกรรมรูปแบบใหม่

ประวัติศาสตร์ของเขาถือว่าเป็นบันทึกสงครามระหว่างกรีกกับเปอร์เซียในเชิงพรรณนา เขาบันทุกถึงการบุกรุกกรีกของเปอร์เซียในช่วง 500 ปี ก่อนคริสตกาล ขณะที่ยุคก่อนหน้านั้น ประวัติศาสตร์จะอยู่ในรูปแบบการเรียงลำดับของเรื่อง (Chronicle) และมหากาพย์(Epic) ซึ่งไม่ค่อยให้ความรู้เท่าไหร่นัก แต่เฮโรโดตุส ถือเป็นคนแรกที่ไม่ได้เพียงแค่บันทึกเรื่องราวในอดีตเท่านั้น  หากแต่ยังนำไปสู่การตั้งปัญหาทางปรัชญาหรือการวิจัย ก่อให้เกิดความรู้เกี่ยวกับพฤติกรรมมนุษย์อีกด้วยงานเขียนดังกล่าวทำให้ ซิเซโร (Cicero) ให้สมญานามเขาว่า บิดาแห่งประวัติศาสตร์ (The Father of History)

คนยุคหลังแบ่งเนื้อหาประวัติศาสตร์ในหนังสือ The Histories ออกเป็น 9 เล่ม คือ Clio,Euterpe,Thalia,Melpomene,Terpsichore,Erota,Polymnia,Urania และ Calliope

หกเล่มแรกเขียนและบรรยายความเจริญรุ่งเรืองของอาณาจักรเปอร์เซีย และจบลงด้วยการพ่ายแพ้ของพวกเปอรืเซียใน 490 ปีก่อนคริสตกาล ณ สมรภูมิมาราธอน การปราชัยครั้งนี้เป็นจุดเปลี่ยนความยิ่งใหญ่ของอาณาจักร

ส่วนสามเล่มสุดท้ายบรรยายถึงความพยายามของกษัตริย์เซอร์เซส (Xerxes) จักรพรรดิของเปอร์เซียที่ล้างแค้นแทนความปราชัยในครั้งนั้น และกลืนกรีกให้เป็นส่วนหนึ่งขอองดินแดนเปอร์เซียด้วย

The Histories เล่มสุดท้าย (Callipe) บรรยายถึง 479 ปีก่อนคริสตกาล ที่ผู้รุกรานชาวเปอร์เซียตกเป็นส่วนหนึ่งของชายฝั่งอีเจียน (Aegean) ของเอเซียไมเนอร์

ชัยชนะของกรีกที่มีต่อกองทัพเปอร์เซียซึ่งใหญ่โตกว่าหลายเท่าทำให้เฮโรโดตุสกล่าวด้วยความฉงนว่า เหตุใดเซอร์เซสจึงสามารถระดมชนเผ่าต่างๆ เข้ามาอยู่ในกองทัพรวมทั้งใช้ชาวอียิปต์กับชาวโพนีเซีย (Phoenician) ทั้งชาวกรีกบางคนเข้ามาอยู่ในกองทัพเรือรบได้สิ่งที่ประทับใจเฮโรโดตุสมากที่สุด คือ การจัดทัพที่มีขนาดใหญ่ได้อย่างมีเอกภาพของเซอร์เซสผิดกับการจัดทัพของกรีกที่รวมตัวจากหล่ายฝ่ายทางการเมืองและมีสายการบังคับบัญชาท่ขัดแย้งกันบ่อย แต่ในที่สุดกรีกกับสามารถเอาชนะเปอร์เซียได้

เฮโรโดตุสได้รับการยอมรับว่าเป็นคนแรกของยุโรปที่มีประวัติศาสตรืเป็นร้อยแก้ว ขณะที่นักประวัติศาสตร์อื่นๆในยุคนั้น เช่น โฮเมอร์ บันทึกเรื่องราวเป็นกาพย์กลอน งานของเฮโรโดตุสนั้น นอกจากเป็นการบันทึกอย่างมีศิลปะชั้นเยี่ยมแล้วยังได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้บุกเบิกบันทึกประวัติศาสตร์ไม่เฉพาะแต่ประวัติศาสตร์ของกรีก รวมทั้งประวัติศาสตรืของอียิปต์อีกด้วย

อย่างไรก้ตามมีการถกเถียงกันอยู่มากในหมู่นักประวัติศาสตร์และนักปรัชญายุคนั้น ถึงวิธีการวางโครงบันทึกของประวัติศาสตร์สงครามของเฮโรโดตุส รวมทั้งความคลาดเคลื่อนเรื่องเวลา ระยะทางการเดินทัพ และพรรณาที่มีการเสริมเติมแต่งเกินจริง อีกทั้งยังมีการตั้งข้อสงสัยเกี่ยวกับงานเขียนของเขาว่ามีอคติ ไม่ถูกต้องและลอกเลียนมา โดยให้เหตุผลว่า เฮโรโดตา นั้น พูดถึงดินแดนที่ตนท่องเที่ยงโลกกว้างเกินจริง และมั่วเรื่องแหล่งอ้างอิง นั้นเป็นที่มาของฉายาใหม่ว่า บิดาแห่งการโกหก หรือ นักหลอกลวง (The Father of History and The father of Lies)

แต่ทั้งนี้รายละเอียดที่เขาพบเห็นสิ่งแปลกใหม่ระหว่างการเดินทางนั้น เช่นความเป็นอยู่ที่หญิงทำงานนอกบ้าน ชายทำงานบ้าน เย็บปักถักร้อย การอ่านหนังสือจากขวาไปซ้าย วัวเดินถอยหลังขณะก้มกินหญ้าเพื่อไม่ให้เขาปักดิน รวมถึงการพรรณาป่าแอฟริกาตอนใต้ที่เขาพบเห็นสัตวืนานาชนิดทั้งสิงโตและช้าง ถือเป็นรายงานการสำรวจดินแดนชิ้นแรกของโลกก็ว่าได้ แต่ในที่สุดเฮโรโดตุสก็ได้รับการยกย่องอีกครั้งนึงว่าเป็นผู้บุกเบิกวงการประวัติศาสตร์และวงการชาติพันธุ์วนุษยวิทยา ในช่วง 50 ปีที่ผ่านมา